Chỉ tính riêng ở thủ đô Nairobi của Kênia, mỗi tuần, những người phụ nữ ăn hết tới 4 tấn đá, số lượng đủ để làm sàn cho một căn nhà mới.
Nancy Akoth có thai 4 tháng, và cũng giống như một số phụ nữ khác tại đất nước này, cô rất thèm ăn những cục đá mềm. Tại Kênia, món đá mềm này được gọi là "odowa". Nancy cho biết: "Tôi bị thôi thúc phải ăn những cục đá đó. Có những lúc tôi thật điên rồ, chẳng hạn như bỗng dưng thức giấc vào ban đêm và đi tìm đá để ăn. Tôi đã đi khám bác sĩ và tất cả những gì mà bác sĩ cho biết đó là cơ thể tôi bị thiếu sắt. Thế nhưng, cho dù đã dùng thuốc bổ sung sắt, tôi vẫn luôn muốn ăn những cục đá đó".
Thật may mắn cho Nancy Akoth vì không phải chỉ mỗi mình cô thích ăn đá, và loại "đồ ăn" này có thể dễ dàng mua được ở chợ Gikomba, Nairobi. Tại khu chợ này, ngoài những người bán cá và đồ cũ ra, còn có cả những người chuyên bán món "odowa". Setephen Ndirangu, một người bán đá nói, phụ nữ là những khách hàng chính của ông, và một túi đá chừng 90 kg có giá 6 USD.
Mặc dù là đá, nhưng nó không đủ cung ứng để làm gẫy răng Akoth và những người có cùng sở thích với cô. Nhà dinh dưỡng học Alioe Ndong nói, những viên đá odowa đó rất nhạt nhẽo và chẳng có mùi vị gì cả. Nhai nó chẳng khác gì nhai bột mỳ sống. Theo nhà dinh dưỡng này, do tính chất mài mòn của odowa nên nó giúp làm sạch răng khi người ta nhai nó.
Tuy nhiên, Alice cảnh báo rằng không nên lấy việc làm sạch răng để bào chữa cho việc ăn đá như một thói quen vì nó có thể gây ra những hậu quả tai hại. Nếu người nào ăn đá và không uống đủ nước, họ có thể bị táo bón trầm trọng. Điều này sẽ rất nguy hiểm. Ăn đá thường xuyên còn có thể làm tổn thương thận và gan vì nếu không uống đủ nước thì nó sẽ tạo ra một lượng lớn những thứ không bài tiết ra được.
Ăn những viên đá đó thì cũng giống như ăn kim loại vậy, những mảnh nhỏ của nó, không giống như thực phẩm, không thể tiêu hoá được một cách dễ dàng như hoa quả hay rau…
Các nhà nghiên cứu thuộc trường đại học Nigeria đã phỏng vấn 1.071 phụ nữ mang thai có mặt tại một phòng khám sản khoa của bệnh viện sản Pumwani ở Nairobi, và kết quả cho thấy có ít nhất 800 người nói là họ đã ăn đất, đá và những thứ không phải là thực phẩm trong thời gian mang thai.
Tuy nhiên, không chỉ có những phụ nữ mang thai mới có thói quen ăn đất đá này. Sylvia Moi, một phụ nữ lớn tuổi, cho biết tới giờ, sau 14 năm kể từ ngày sinh con, bà vẫn thèm ăn đá. Người phụ nữ này cho biết, bà muốn từ bỏ thói quen trên nhưng không thể thực hiện được. "Tôi không thể làm gì nếu chưa nhai một cục đá… Đi đâu mà thiếu món đó khiến tôi cảm thấy tồi tệ, như thể tôi thiếu một cái gì đó hoặc tôi thấy đói".
Theo các chuyên gia, việc thèm ăn đất đá có thể do cơ thể thiếu hụt các vitamin và khoáng chất, chẳng hạn như canxi… Nhà dinh dưỡng học Ndong nói: "Thật không may, những viên đá mềm đó không cung cấp nhiều canxi. Chúng chỉ có một số dạng khoáng chất khác như magiê chứ không chứa nhiều canxi".
Các kết quả nghiên cứu cho thấy, những thói quen như vậy có tác động tiêu cực đối với sức khoẻ của phụ nữ từ việc bị nhiễm ký sinh trùng, thiếu máu… cho tới tai biến chứng về ruột.
Các chuyên gia cảnh báo rằng những phụ nữ mang thai hoặc một số người khác có cùng sở thích ăn đá odowa nên cố gắng từ bỏ thói quen này vì sức khoẻ của bản thân. Tốt hơn hết là họ nên có một chế độ ăn uống cân bằng thay vì chạy theo sự bí ẩn rằng họ cần đá mềm và đất để đáp ứng những thay đổi trong cơ thể.
Trần Hùng (Theo RD) |